Renovatieprocedure

De investeringswerken voor de vernieuwing van de stuwen (en sluizen) op de Dender zijn in volle voorbereiding. Het voortraject is, eigen aan werken van dergelijke schaal, erg uitgebreid: eerst een studie-, vervolgens een vergunnings- en tenslotte een contracteringsfase.

Het renoveren of bouwen van (nieuwe) stuwen kan niet zomaar. Er dient een wettelijke procedure te worden gevolgd, met vergunningen, plannen, nota’s, enz.  Je vindt hieronder een overzicht van het parcours dat een dergelijk besluit dient te volgen.

  • In eerste instantie dient er een initiatiefnemer te zijn die het initiatief neemt om een project op te starten.  Dit kan de aanbestedende overheid zelf zijn, een andere overheid of een derde (persoon of instantie).
  • Eenmaal de vraag is gesteld en ontvankelijk is bevonden, kan het voorafgaand onderzoek starten. Hierbij wordt het project gedefinieerd en wordt een beleidsstudie gemaakt. Op basis daarvan wordt beslist om voor het project al dan niet middelen te voorzien op de overheidsbegroting.
  • Als dit in orde is, kan er overgegaan worden tot de conceptfase of de voorontwerpfase. Hier wordt er overleg gepleegd met de verschillende betrokkenen, gebeuren er opmetingen, allerhande voorafgaande onderzoeken, worden de MER-procedure (milieueffectenrapport) en zo nodig de stedenbouwkundige vergunningsprocedure al opgestart, enz. Hieronder valt ook het verwerven van de nodige gronden voor de uitvoering van het project. Vaak is het nodig om naast de waterweg gronden in te nemen zodat er een nieuwe brug (voor de landhoofden), nieuwe stuw of sluis (voor de aanleg van een vispassage of als compensatie voor verloren gegane natuurwaarden) kan gebouwd worden.
  • Eenmaal de conceptfase is afgerond, belanden we in de ontwerpfase waarin het project steeds concreter wordt. Na uitvoerig overleg wordt het ontwerp op plan gezet, worden de kosten geraamd, wordt een veiligheidsplan opgesteld, de nodige stedenbouwkundige vergunningen aangevraagd, enz. Doordat de nodige procedures moeten worden gevolgd en verschillende instanties moeten worden geraadpleegd voor advies, kan deze fase veel tijd in beslag nemen.
  • De aanbesteding volgt hierop. Dat betekent dat een bestek wordt opgemaakt en dat er offertes worden gevraagd. Volgens de wetgeving op de overheidsopdrachten beslist de aanbestedende overheid aan welke aannemer de opdracht wordt gegund. Soms wordt de stedenbouwkundige vergunning pas aangevraagd nadat het dossier is aanbesteed.
  • De aannemer die de opdracht binnenhaalt, mag het project realiseren op terrein volgens de regels en voorwaarden die de aanbestedende overheid heeft bepaald. Als de werken voltooid zijn en het project definitief wordt opgeleverd, wordt het investeringsproject afgesloten.

Vraag & antwoorden

Kunnen alle werken niet tegelijk worden uitgevoerd?
Het gelijktijdig uitvoeren van alle vernieuwingswerken aan de stuwen (en sluizen) op de Dender is onmogelijk omdat de procedure zo complex is en veel tijd in beslag neemt. Voor sommige projecten zijn de studietrajecten al aan de gang, voor andere nog niet. Zelfs indien beslist zou worden om de resterende studietrajecten samen op te starten, kunnen de reeds lopende projecten niet meer ingehaald worden.
Zijn alle wateroverlastproblemen opgelost na de vernieuwing van de stuwen?
Neen. Het vernieuwen van de stuwen zal de kans op wateroverlast uiteraard verkleinen en van de Dender een veiligere rivier maken, maar wateroverlast kan nooit uitgesloten worden. Naast het vernieuwen van de stuwen zijn er ook andere maatregelen noodzakelijk zijn om overstromingen tegen te gaan. Het totaalpakket aan maatregelen wordt vastgelegd in een strategisch plan met als titel ‘Strategische visie Denderbekken met focus op de wateroverlast’.
Wat is de strategie van de Vlaamse overheid inzake wateroverlast?
De Vlaamse regering, de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) en de verscheidene waterwegbeheerders in Vlaanderen hanteren een drietrapsstrategie ‘vasthouden-bergen-afvoeren’. Maximaal inzetten op water vasthouden en bergen blijft van groot belang, een voorbeeld hiervan is het Denderbellebroek. Het dient als buffer voor het Denderwater dat tijdens periodes van hoogtij niet onmiddellijk kan geloosd worden in de Zeeschelde. Dit gebufferde water wordt tijdens laagwaterperiodes vertraagd via de Dender naar de Zeeschelde afgevoerd. De stuwen op de Dender vervullen vooral een rol om water af te voeren.
In Dendermonde kan men 7 u per dag niet lozen in de Schelde. Kan het water dan niet afgevoerd worden?
Dat is precies de reden waarom het Denderbellebroek destijds is aangelegd. Bij hoogwater op de Zeeschelde (ca. 7u/dag) kan er geen Denderwater geloosd worden in de Zeeschelde in Dendermonde. Tijdens die 7 uur en/of in periodes van hevige regenval wordt het overtollige Denderwater gebufferd in het Denderbellebroek. Bij laagwater op de Zeeschelde kan opnieuw Denderwater geloosd worden in de Zeeschelde en wordt het gebufferde water uit het Denderbellebroek terug in de Dender overgepompt of geloosd via de nieuw gebouwde uitwateringssluis. Sinds de bouw van de uitwateringssluis loopt het water ook gravitair uit het Denderbellebroek en niet enkel met behulp van pompen; zo kan het Denderbellebroek sneller leeglopen.